Jan Gottschall

“Het zijn geen gewasbeschermingsmiddelen, maar gewasmedicijnen’, zei een teler ooit tegen me tijdens het doen van enquêtes tijdens mijn studententijd. Terwijl nagenoeg iedereen blij zal zijn, als de dokter medicijnen voorschrijft om weer beter te worden, verandert deze houding vaak als het gaat om het gebruik van gewas­beschermingsmiddelen.

Deze middelen zorgen ervoor dat de kwaliteit en de productie van plantaardige producten in de benen kan blijven. Met een kleiner middelenpakket neemt het risico op voedselverspilling en sterke wisselingen in productbeschikbaarheid toe. Het nieuwe kabinet zet in op een nog verdere en forse beperking van wat zij noemt ‘schadelijke’ gewasbeschermingsmiddelen. Hierbij zijn de zogenoemde milieubelasting punten het uitgangspunt. Om te komen tot een verdere reductie wil het kabinet nationale bindende convenanten afsluiten. In ruil voor een convenant zet het kabinet zich in Europees verband in op het toestaan van nieuwe veredelingstechnieken als CRISPR-Cas en cisgenese. Voor de aardappelveredeling geeft dit een steuntje in de rug.

Het kabinet wil in het convenant ook ruimte bieden aan geïntegreerde gewasbescherming. De sector werkt daar al aan via het Actieplan Plantgezondheid van BO Akkerbouw, waar ook de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) aan tafel zit. Het doel van het Actieplan is dat de Nederlandse akkerbouwsector in 2030 koploper is in duurzame teeltmethoden. Vraag is of het Actieplan in de ogen van het kabinet voldoende is en aanvullende eisen gaat stellen via het convenant. Positief is dat het nieuwe regeerakkoord subsidies en kredieten voor bijvoorbeeld AI, drones, sensortechnologie, robotisering en biotechnologie in het vooruitzicht stelt. Het nieuwe kabinet wil ook afspraken met de agroketens over hoe de overheid haar beleid zo kan inrichten dat duurzame ketens in Nederland en in Europa meer afzet kunnen realiseren.

Vraag is of marktpartijen zich door de overheid laten sturen. Aan de andere kant kan ondersteunend beleid de sector helpen om te verduurzamen en de marktacceptatie te vergroten. Maar verduurzaming moet betaalbaar blijven voor de consument. Betaalbare, aantrekkelijke en gezonde voeding, zoals aardappelen, past immers bij het kabinetsstreven ‘om mensen gezonder te laten leven.’

Jan Gottschall
Secretaris/beleidsspecialist NAO