Lilia Planjyan

Hoe ziet een gemiddeld aardappelteeltbedrijf in Nederland er over tien jaar uit? Natuurlijk nog steeds met een teler die zijn grond kent, zijn gewas leest en zijn risico’s feilloos aanvoelt. Maar óók met een manier van werken waarin realtime metingen, modellen en digitale teeltinformatie net zo vanzelfsprekend zijn als gps-sturing nu. Percelen worden dan niet alleen bewerkt, maar ook continu gevolgd. Niet ter vervanging van de teler, maar als verlengstuk. Die toekomst is niet iets van later. Die is al begonnen.

Toch nemen we in de aardappelteelt nog veel besluiten zoals we dat altijd deden: op ervaring, intuïtie en menselijke observatie. Wanneer geef je stikstof bij? Wanneer start je met beregenen? Wanneer grijp je in tegen Phytophthora? Omdat het gewas er goed bij staat. Omdat het zo voelt. Omdat het vorig jaar ook werkte. Daar is niets vreemds aan. Maar de vraag is of dat nog genoeg is.

In gesprekken met telers komt vaak dezelfde vraag terug: wat betekent de opkomst van digitale oplossingen voor mijn rol? Die vraag is begrijpelijk. Nieuwe technologie roept al snel de vraag op wat er overblijft van eigen kennis en ervaring. In de praktijk blijkt juist het tegenovergestelde. Een sensor neemt geen beslissing. Een model kent jouw perceel, afzet of risicobereidheid niet. Dat doet de teler. Technologie vervangt die kennis dus niet, maar maakt haar waardevoller. Juist de teler die ervaring combineert met realtime inzicht, staat straks sterker.

Voor wie nog vooral op menselijke observatie werkt, is de opdracht helder: begin nu. Niet door morgen alles om te gooien, maar door één volledig teeltseizoen bewust mee te kijken met data en modellen. Leg ze naast je eigen waarneming. Kijk waar ze elkaar bevestigen, waar ze schuren en waar je iets met het blote oog te laat ziet.

En voor de teler die al jaren meet, begint de volgende stap: niet beter meten, maar beter beslissen. Dus wat moet je dit jaar doen? Toets welke keuzes je volgend seizoen anders kunt nemen op basis van realtime metingen, modellen én je eigen waarneming. Want uiteindelijk is de echte keuze: vooroplopen of ingehaald worden. ●

Lilia Planjyan
Co-founder Agurotech