Redactie Aardappelwereld

Een van de deelnemers was aardappelteler Hendrik Jan Koetsier uit de Zuidplaspolder bij Waddinxveen. In zijn bewaring ligt nog ongeveer 500 ton Folva opgeslagen, aardap­pelen waarvoor op de vrije markt nauwelijks nog afzet beschikbaar is. Voor Koetsier, die al meer dan dertig jaar aardappelen teelt, is de situatie ongekend. “Er is altijd wel een manier om overschot weg te werken. Nu is er gewoon geen optie,” zegt hij. Toch weigert de teler zijn product simpelweg als reststroom te beschouwen. “Eetbaar voedsel, dat wil je niet weggooien. Dat wil ik ook niet voor de koeien. Daar gebruik je voeraardappelen voor,” stelt hij nadrukkelijk. Die houding typeert volgens hem de betrokkenheid van veel aardappeltelers bij hun product. Niet alleen de financiële waarde speelt een rol, maar ook de overtuiging dat kwalitatief goede consumptieaardappelen uiteindelijk op het bord van de consument thuishoren.

Positieve geluiden

Tijdens de actiedagen op zijn erf stonden lange rijen auto’s richting de schuur. Consumenten konden vooraf bestellen of spontaan langskomen om aardappelen op te halen. Uiteindelijk werd ruim 20 ton rechtstreeks verkocht. “We hebben hier alleen maar positieve geluiden gehad,” vertelt Koetsier. “Mensen vonden het superleuk georganiseerd. Ze zagen hoe het product geteeld wordt en waarom wij dit doen.” Opvallend was volgens Koetsier de betrokkenheid van gezinnen en lokale initiatieven. Een van de bezoekers was Jannie van Maldegem uit Zoetermeer, die aardappelen ophaalde voor buurttuin Zoete Aarde. Daar worden producten uit de tuin verkocht, aangevuld met producten van lokale ondernemers en telers. De aardappelen van Koetsier kregen daar nadrukkelijk een plek als product uit de No Waste Army-actie, waarmee ook richting consumenten aandacht werd gevraagd voor voedselverspilling en de huidige marktsituatie. Naast de directe verkoop onderzoekt Koetsier ook alternatieve exportmogelijkheden. Zo is hij in gesprek over mogelijke afzet richting Syrië, waar volgens zijn contacten juist behoefte is aan aardappelen. Daarbij liggen de uitdagingen vooral op logistiek vlak. Transport, gekoelde containers en geschikte verpakkingen maken export kostbaar, terwijl de markt tegelijkertijd onder zware prijsdruk staat. Toch blijft hij zoeken naar mogelijkheden om zijn product een bestemming als voedsel te geven. “Ik leg het bijltje er niet bij neer,” zegt hij daarover. Ook initiatieven richting Oekraïne en Moldavië worden onderzocht of voorbereid.

Exceptioneel jaar

De actie laat volgens de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) zien hoe groot de betrokkenheid van telers bij hun product is. Tegelijkertijd benadrukt de brancheorganisatie dat de huidige situatie niet representatief is voor een normaal marktjaar. “Het is belangrijk om te benadrukken dat het een exceptioneel jaar is,” stelt NAO-directeur Janine Luten. Volgens de NAO kwam de oogst van 2025 door het gunstige voorjaar vroeg beschikbaar, terwijl er nog aanzienlijke volumes van de oude oogst in opslag lagen. Daarnaast was het areaal in Noordwest-Europa uitgebreid na de goede prijsvorming van het voorgaande seizoen. Tegelijkertijd bleef de internationale vraag naar frietaardappelen achter, met name vanuit belangrijke exportmarkten. Vooral de vrije markt voor niet-gecontracteerde aardappelen werd daardoor hard geraakt. De organisatie wijst er nadrukkelijk op dat ongeveer 80 procent van de productie wel via contracten werd afgezet tegen stabiele prijzen, maar dat de druk op het vrije segment voelbaar werd in de hele sector. Volgens Luten onderstreept dit hoe afhankelijk de aardappelmarkt blijft van factoren als klimaat, areaalontwikkeling en mondiale vraag. “Het ene jaar is het andere niet. Juist daarom is het van belang dat de sector zich blijft ontwikkelen en aanpassen,” aldus de NAO-directeur.
Daarmee krijgt de Nationale Aardappelweek ook een bredere betekenis. Niet alleen als consumentenactie, maar als illustratie van de betrokkenheid van telers bij hun product en hun zoektocht naar waardevolle bestemmingen voor kwalitatief goed voedsel. Voor Koetsier staat dat centraal. “Ik weiger te accepteren dat we goed voedsel op deze manier verspillen,” zegt hij. In een uitzonderlijk marktjaar blijkt die overtuiging voor veel telers minstens zo belangrijk als de marktprijs zelf. ●

Beschrijving openingsfoto: “Eetbaar voedsel, dat wil je niet weggooien”, benadrukt aardappelteler Hendrik Jan Koetsier.