Jan Gottschall

De Schotse pootaardappelsector verloor door Brexit zijn toegang tot zijn belangrijke afzetmarkt de EU. De Nederlandse reguliere export naar het VK verdween grotendeels, maar niet helemaal. Consumptietelers in Engeland en Wales mogen voor eigen gebruik pootgoed blijven importeren, waardoor Nederland jaarlijks nog zo’n zesduizend ton naar het VK exporteert. Dat is echter minder dan de helft als voor Brexit. Nederlandse bedrijven hebben door eigen vestigingen belangen in Schotland. De Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) blijft daarom lobbyen voor wederzijdse marktoegang tussen het VK en Nederland c.q. EU. NAO overlegt hierover geregeld met Europese en nationale organisaties om tot wederzijdse markttoegang te komen. Deze druk blijft nodig, ondanks de positieve politieke uitkomst van een overleg tussen de Europese Commissie en het VK op 19 mei 2025. De uitkomst wordt omschreven als een ‘new Strategic Partership’ of als ‘Common Understanding’. Hoe de uitkomst ook genoemd mag worden, uitgangspunt is dat de EU en het VK een gemeenschappelijke fytosanitaire zone gaan vormen. Het VK is in zijn communicatie duidelijk over de politieke uitkomst: ‘voor pootaardappelen kan de handel met de EU worden hervat’. Aan de EU-eis om de EU-fytosanitaire regelgeving te volgen, wil het VK voldoen. Beide partijen moeten voordat van een gemeenschappelijke zone sprake is, hierover tot overeenstemming komen in een Sanitary and Phytosanitary-overeenkomst, ofwel een SPS-overeenkomst. Tegenover het krijgen van markttoegang en verminderen van de administratieve lastendruk, krijgt de EU tot tenminste 2038 toegang tot Britse wateren en omgekeerd. De verandering van regering in het VK en de geopolitieke situatie zal een rol hebben gespeeld om nader tot elkaar te komen. Of de uitwerking van de hoofdlijnen uiteindelijk leiden tot wederzijdse markttoegang voor pootaardappelen moet blijken. NAO blijft betrokken bij dit dossier en blijft samenwerking met Europese en nationale organisaties zoeken. De eensgezindheid binnen dit samenwerkingsverband is groot. Nu de Europese Commissie en het VK nog.

Jan Gottschall
Secretaris/beleidsspecialist NAO