Redactie Aardappelwereld

Op negen locaties verspreid over Nederland gingen zaterdag 5 september bezoekers de akker op tijdens de zesde Nationale Aardappelrooidag. De Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) organiseert het evenement om consumenten laagdrempelig kennis te laten maken met de aardappelsector. Onder het thema ‘Aardappelliefde’ konden bezoekers zelf rooien, vragen stellen en kennismaken met de mensen en het vakmanschap achter de aardappel. Dat sluit aan bij de nieuwe strategie van de NAO, waarin maatschappelijk draagvlak een van de vier pijlers is. De maatschappij weet steeds minder over de achtergrond en waarde van de aardappel, terwijl discussies over onder meer ruimte, gewasbescherming en duurzaamheid nadrukkelijker worden gevoerd. Voor de sector ligt er daarom een duidelijke communicatieopgave.

Met de handen in de klei

Hoe dat in de praktijk werkt, is goed te zien bij Leven van de Wind in Wieringerwerf. Rond de zeshonderd mensen hebben zich daar voor de Rooidag aangemeld. Kinderen zoeken in de klei naar aardappelen, terwijl hun ouders meekijken en vragen stellen. Juist in die eenvoud zit volgens Marbel de Graaf van het Noord-Hollandse bedrijf de kracht. Het bedrijf organiseert vaker activiteiten om burgers op het erf te brengen. De reden om aan de Aardappelrooidag mee te doen vat De Graaf kernachtig samen: “De burger bij het boerenerf betrekken. Dat is het doel.” Dat blijkt nog altijd nodig. Een Chinees gezin uit Amstelveen dat de Rooidag in Wieringerwerf bezoekt, vindt het vooral waardevol dat de kinderen zo laagdrempelig met de aardappelteelt kennismaken. Voor hen is het een ontdekking dat aardappelen onder de grond groeien. Een andere ouder vertelt dat frites het lievelingseten van de kinderen is, terwijl ze nauwelijks weten waar de grondstof vandaan komt. Een akker, een riek en een tasje zelfgerooide aardappelen blijken voldoende om dat verhaal tastbaar te maken.

‘De wereld is groter dan je eigen erf’

De Graaf ziet het contact met de maatschappij nadrukkelijk als een verantwoordelijkheid van agrarische ondernemers. “Je moet kijken hoe je die interactie met de samenleving opzoekt. Want daar ben je onderdeel van.” Dat kan soms ongemakkelijk voelen, maar een dag als deze laat volgens De Graaf ook zien hoeveel waardering er voor boeren en hun werk bestaat. “De wereld is groter dan je eigen erf.” Niet ieder bedrijf hoeft daarvoor zelf een groot publieksevenement op te zetten. Een landelijk initiatief als de Nationale Aardappelrooidag verlaagt de drempel. De NAO verzorgt de overkoepelende communicatie en het promotiemateriaal, terwijl ondernemers het evenement op hun eigen manier kunnen invullen.

Ook politiek draagvlak

De Aardappelrooidag richt zich primair op burgers, maar biedt tegelijkertijd een podium om bestuurders kennis te laten maken met de sector. Op twee locaties kreeg de dag een bestuurlijke aftrap. In Sint-Annaland opende de Zeeuwse gedeputeerde Arno Vael de Rooidag bij Mts. Kooijman Akkerbouw. “Als gedeputeerde, agrariër én als aardappelliefhebber vind ik het prachtig om hier vandaag tussen de mensen op het land te staan. Zeeland is bij uitstek een aardappelprovincie. Hier wordt met enorm veel kennis en vakmanschap geteeld en hebben we bovendien een sterke keten, van de aardappel op het land tot de friet die hier in onze provincie wordt gemaakt. Daar mogen we trots op zijn. Juist daarom is zo’n dag belangrijk: mensen zien en ervaren zelf hoeveel werk, ondernemerschap en liefde er achter die ogenschijnlijk gewone aardappel op hun bord zit.” Bij Warmonderhof in Dronten gaf gedeputeerde Jan Klopman het startsein. “Juist hier in Flevoland zie je hoe sterk de verbinding is tussen vruchtbare bodem, ondernemerschap en voedsel. De Aardappel­rooidag laat dat op een mooie manier zien: leren, telen en bewust omgaan met de omgeving komen hier samen. Zo wordt het verhaal achter de aardappel niet alleen verteld, maar ook ervaren.”

Van uitleg naar ervaring

Dat is precies waarin de Aardappelrooidag zich onderscheidt van veel andere vormen van sectorcommunicatie. Begrippen als rassen, pootgoed, teelt, bewaring, verwerking en verduurzaming blijven voor veel consumenten abstract. Op de akker krijgen ze betekenis. Een kind haalt een aardappel uit de grond, een ouder stelt een vraag en een teler kan vertellen wat eraan voorafging. NAO-directeur Janine Luten ziet daarin de betekenis voor de sector. “De aardappel ligt voor veel mensen vanzelfsprekend op het bord. Maar achter die aardappel zit een hele keten van kennis, vakmanschap, ondernemerschap en innovatie. Door consumenten letterlijk het land op te laten gaan en meer te vertellen over de verschillende schakels in de aardappelketen, maken we zichtbaar wat er nodig is om aardappelen te telen en uiteindelijk bij de consument te krijgen.”
Daarmee is de Nationale Aardappelrooidag meer dan een publieksactiviteit. Voor de aardappelsector is het een praktische vorm van communicatie. De deuren openen, burgers en bestuurders uitnodigen en het gesprek aangaan. Maatschappelijk draagvlak ontstaat immers niet alleen door te vertellen wat de sector doet, maar vooral door mensen het zelf te laten zien en ervaren. ●

Beschrijving openingsfoto: Kinderen zoeken enthousiast in de grond naar aardappelen en ouders kijken trots toe tijdens de Nationale Aardappelrooidag.