Jan Gottschall

Dé ondertekening van het Convenant gewasbescherming was medio juli 2026 groot nieuws. Om zover te komen, voerden vertegenwoordigers van de plantaardige sectoren, waaronder BO Akkerbouw en LTO, intensieve gesprekken met de overheid en zogenoemde non-gouvernementele organisaties (ngo’s). De afspraken moeten zorgen voor een forse vermindering van de milieu-impact van gewasbeschermingsmiddelen.

Een stok die de overheid achter de deur heeft om medewerking te verkrijgen, is dat zij zonder convenant de aardappelsector maatregelen kan opleggen. De sector staat dan niet meer zelf aan het roer. De Gewasgroep Aardappelen waarvan de NAO de trekker was, heeft zich tot afgelopen zomer dan ook gebogen over mogelijke en realistische Integrated Crop Management-mogelijkheden.

Het convenant heeft verder als voordeel dat gewerkt wordt aan een landelijk kader voor telers. Telers hopen met deze landelijke kaders gevrijwaard te blijven van lokale gerechtelijke uitspraken die het gebruik van middelen onmogelijk maken.

Het convenant is op hoofdlijnen, waarna in het najaar deelconvenanten per sector volgen. Dit alles moet volgens een brief van staatssecretaris Silvio Erkens van het Ministerie van Landbouw, Voedselzekerheid, Visserij en Natuur (LVVN) leiden tot een plantaardige sector ‘die aantoonbaar voldoet aan de geldende beschermdoelen voor mens, dier en milieu en tegelijkertijd economisch houdbaar is’. LVVN noemt daarbij ook een ‘robuust verdienmodel’ voor telers en een sterke concurrentiepositie zowel binnen als buiten de EU. Dat laatste is voor de internationaal gerichte aardappelbedrijven, zoals de NAO-leden, van groot belang.

De staatssecretaris spreekt zijn waardering uit voor de partijen die het convenant ondertekenden. Die waardering geldt niet voor de negen zogenoemde non-gouvernementele organisaties (ngo’s) die afhaakten. Zij wijzen erop dat berekeningen van de milieu-impact niet de mogelijke gezondheidseffecten op omwonenden meenemen. Dit is een belangrijk punt voor het burgerinitiatief AARDige Buren, dat ‘zich inzet voor een schone landbouw zonder gif’. De negen organisaties samenwerkend met ‘AARDige buren’ menen dat het convenant doordat zij eruit zijn gestapt, is geklapt. De staatssecretaris gaat niet mee in deze conclusie. Hij geeft aan ‘ambitieus door te gaan met de grote meerderheid van partijen die wel tekenden’. Dat is pas aardig. ●

Jan Gottschall
Secretaris/beleidsspecialist NAO