Als de aardappel uw vak is, lees Aardappelwereld magazine digitaal en op papier

Aardappel centraal bij BNR Zakendoen

16 juni 2026

De aardappel stond dinsdag jongstleden volop in de schijnwerpers tijdens het radioprogramma BNR Nieuwsradio Zakendoen. In gesprek met presentator Thomas van Zijl schetste Janine Luten, directeur van de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO), een sector die tegelijkertijd onder druk staat én vol kansen zit.

Voor een groot zakelijk publiek – BNR bereikt wekelijks ongeveer 1,1 miljoen luisteraars – maakte Luten duidelijk dat achter de ogenschijnlijk gewone aardappel een uiterst complexe en strategische keten schuilgaat. “De aardappel is het derde voedselgewas ter wereld,” benadrukte ze. “Het is een voedzaam product dat relatief duurzaam geteeld kan worden en een belangrijke rol speelt in de wereldwijde voedselvoorziening.”

Pieperpiek zet markt onder druk

Een belangrijk gespreksonderwerp was de huidige marktsituatie. De sector kreeg het afgelopen jaar te maken met wat Luten omschreef als een “perfect storm”. Door een combinatie van areaaluitbreiding, een sterke oogst en afnemende internationale vraag naar fritesaardappelen – onder meer vanuit China en India – ontstond een fors overaanbod. “Er is een echte pieperpiek ontstaan,” aldus Luten. “In heel Europa zijn de arealen sterk gegroeid, terwijl de vraag juist terugliep.” Vooral de vrije markt kwam daardoor zwaar onder druk te staan. Ongeveer 80 procent van de aardappelen wordt via contracten verkocht, maar de resterende 20 procent is afhankelijk van dagprijzen. Juist daar zakten de prijzen hard weg, in sommige gevallen zelfs richting nul. Volgens Luten laat dit zien hoe kwetsbaar de sector kan zijn, ondanks jaren van goede prijzen. “In de aardappelhandel werk je met kleine marges. Dan kan één slecht jaar grote gevolgen hebben.”

“Als middelen sneller verdwijnen dan wij nieuwe oplossingen kunnen ontwikkelen, ontstaat er een serieus risico”, deelt Janine Luten in de uitzending van BNR-nieuwsradio.

Eén sector, één stem

De moeilijke marktomstandigheden versterken volgens de NAO-directeur de noodzaak om als sector meer gezamenlijk op te trekken. Dat vormt de kern van de nieuwe NAO-strategie richting 2035: Eén sector, één stem. De Nederlandse aardappelketen bestaat uit veredelaars, pootgoedhandelaren, telers, handelshuizen en verwerkers. Volgens Luten opereren die schakels nog te vaak afzonderlijk, terwijl de uitdagingen juist ketenbreed zijn. “We hebben allemaal met dezelfde vraagstukken te maken: klimaat, gewasgezondheid, innovatie en verduurzaming. Dan moet je ook meer gezamenlijk optrekken.” Die gezamenlijke positionering is volgens haar essentieel om het verhaal van de aardappel beter over te brengen naar politiek en maatschappij.

Strijd tegen phytophthora

Een van de grootste zorgen blijft de strijd tegen Phytophthora, de beruchte aardappelziekte die wereldwijd nog altijd grote schade veroorzaakt. Luten waarschuwde tijdens het interview dat de sector klem kan komen te zitten tussen strengere regelgeving rond gewasbescherming en de tijd die nodig is om nieuwe resistente rassen te ontwikkelen. “Nieuwe rassen veredelen kost tien tot vijftien jaar,” legde ze uit. “Maar als middelen sneller verdwijnen dan wij nieuwe oplossingen kunnen ontwikkelen, ontstaat er een serieus risico.” Daarom pleit de sector voor versnelling van innovatie, onder meer via resistente rassen en nieuwe veredelingstechnieken. Nederland speelt daarin internationaal een sleutelrol dankzij zijn unieke cluster van kennisinstellingen, keuringsdiensten en gespecialiseerde bedrijven.

Nederlandse kennis wereldwijd van belang

Tijdens het gesprek kwam ook de internationale positie van Nederland aan bod. Landen als China en India investeren fors in aardappelteelt en vormen een steeds grotere concurrent. Toch ziet Luten vooral kansen. “Wij moeten uitgaan van onze eigen kracht,” stelde ze. “Nederland onderscheidt zich in kwaliteit, innovatie en hoogwaardige genetica.” Die kennis is volgens haar niet alleen economisch belangrijk, maar ook geopolitiek relevant. Zeker in regio’s waar klimaatverandering voedselzekerheid onder druk zet, kan de Nederlandse aardappelsector een cruciale bijdrage leveren via gezond pootgoed en weerbare rassen.

Meer waardering voor de aardappel

Luten sloot af met een duidelijke boodschap richting consument. Ondanks de enorme waarde van de aardappel daalt de consumptie in Nederland al jaren. Volgens haar verdient de aardappel meer waardering. “Aardappelen komen van hier. Het is onze nationale trots,” zei ze. “Ze zijn gezond, veelzijdig en duurzaam. We zouden ze best wat vaker mogen eten.” Na een uur BNR was de boodschap helder: de aardappel is veel meer dan een traditioneel bijgerecht. Het is een strategisch gewas dat economie, innovatie, voedselzekerheid en geopolitiek met elkaar verbindt.

Luister hier de gehele interview op BNR nieuwsradio Zakendoen

Evenementen

©2015 - 2026 Aardappelwereld | Ontwerp en realisatie COMMPRO