Monitoringsvelden helpen resistentiegenen Phytophthora effectief te houden

26 mei 2026

De veldjes zijn onderdeel van een pilotproject van de Plantum-gewasgroep Aardappel, BO Akkerbouw en Wageningen University & Research. In de proefveldjes liggen verschillende rassen uit zogenoemde resistentiegroepen naast een vatbaar ras. Door wekelijks – en bij hoge infectiedruk zelfs meerdere keren per week – te monitoren, moet sneller duidelijk worden welke varianten van Phytophthora regionaal actief zijn. Wanneer een resistentie wordt doorbroken, volgt via PhytoAlert direct een waarschuwing voor telers die rassen uit dezelfde resistentiegroep telen.

Niet immuun

Volgens de Taskforce Phytophthora blijft het cruciaal dat telers beseffen dat ook rassen met verbeterde resistentie niet immuun zijn. Ze kunnen nog steeds aangetast raken en vragen daarom een actieve beschermingsstrategie. Vorig jaar ontwikkelde de Taskforce samen met veredelaars al een schema waarin rassen met vergelijkbare resistentie-eigenschappen zijn gegroepeerd. Dat schema vormt nu de basis van de monitoring in de veldjes.

ICM strategie

De aanpak sluit aan bij de bredere ICM-strategie (Integrated Crop Management) die de sector steeds nadrukkelijker uitdraagt. Daarbij worden resistente rassen gezien als een belangrijke bouwsteen voor een duurzamere beheersing van Phytophthora. Uit praktijkervaringen en demonstraties blijkt dat met deze rassen het aantal bespuitingen fors kan worden teruggebracht.

Resistentiemanagement

Een belangrijk onderdeel van die strategie is resistentiemanagement. Net zoals werkzame stoffen hun effectiviteit kunnen verliezen, geldt dat ook voor resistentiegenen. Om die reden werkt de sector binnen de PPS ‘Resistentiemanagement voor beheersing Phytophthora’ aan nieuwe kennis en hulpmiddelen. Een daarvan is PhytoAlert, waarmee telers en adviseurs zelf aantastingen kunnen melden. Per postcodegebied ontstaat zo een actueel beeld van de infectiedruk en de risico’s per rasgroep.

Opvallend is dat dit seizoen begin mei al de eerste Phytophthora-melding binnenkwam. In de vernieuwde versie van PhytoAlert kan bovendien onderscheid worden gemaakt tussen aantastingen vanuit opslag, afvalhopen of het gewas zelf. Voor gebruik van het systeem is dit jaar wel een nieuwe registratie nodig, omdat gegevens uit 2025 vanwege privacy- en veiligheidsredenen niet zijn bewaard.

De Taskforce Phytophthora werd opgericht nadat de ziekte zich in 2023 op grote schaal verspreidde. Sindsdien probeert de sector via een gezamenlijke aanpak grip te krijgen op de ziekte, waarbij monitoring, resistentiemanagement en samenwerking in de keten centraal staan. Meer informatie is beschikbaar via BO-akkerbouw.

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:

Groene middelen als extra wapen in strijd tegen Phytophthora

Op het akkerbouwbedrijf van Erik Emmens in Zeijen startte begin juni een praktijkpilot met een groen gewasbeschermingsmiddel tegen Phytophthora. De pilot moet duidelijk maken hoe telers biologische middelen kunnen inpassen in de geïntegreerde bestrijding van de ziekte. Tijdens de aftrap bezocht staatssecretaris Silvio Erkens van LVVN het bedrijf. Die locatie was niet toevallig gekozen. Het…

Nederlandse aardappelketen toont strategische kracht en innovatie

De Nederlandse aardappelketen is een voorbeeld van innovatie, voedselzekerheid en strategische kracht. Tweede Kamerleden en andere beleidsmakers konden dat donderdag 28 mei zelf ervaren. In Nieuwspoort in Den Haag ontdekten zij hoe de hele keten, van veredeling tot en met verwerking, dagelijks werkt aan maatschappelijke relevantie, werkgelegenheid en technologische voorsprong. “De Nederlandse aardappelsector levert een…

Heldere scheidslijn rond ATR moet fytosanitaire risico’s verkleinen

De akkerbouwsector heeft de regels rond ATR, de vermeerdering van pootgoed voor eigen gebruik in de consumptieaardappelteelt, verduidelijkt. Aanleiding is dat in de praktijk de grens tussen reguliere NAK-vermeerdering en ATR niet altijd scherp genoeg was geformuleerd, met verhoogde fytosanitaire risico’s als gevolg. Met aangepaste beleidsregels van de NAK en verduidelijkingen in het PCC Hygiëneprotocol…

Kamerleden koken met akkerbouwproducten: waarom dit moment telt voor de aardappelsector

Koken in een foodtruck naast het Tweede Kamergebouw: voor veel Kamerleden was het op 3 december een ongebruikelijke maar waardevolle manier om de Nederlandse akkerbouw beter te leren kennen. Onder begeleiding van BO Akkerbouw-directeur André Hoogendijk bereidden zij een klassieke hutspot met producten van eigen bodem. Voor de aardappelketen is zo’n bijeenkomst veel meer dan…